Hangi Kuran?

Kur’an; okumanın, düşünmenin, aydınlanmanın, kavramanın, bilinçlenmenin, doğru yolu bulmanın, dirilişin ve hayata geçirilecek amellerin kitabıdır. Ancak günümüzde Kur’an; insanın sorumluluk ve iyiyi kötüden ayırt etme yetisi adına sunduğu tek çözümü “rüyaya yatarak işaret aramak” olan, sadece “bereket ve şans getirmesi umulan” bir kitap haline getirildi.

İnsanların ona karşı görevi; kupkuru bir kutsama, aşırı saygı ve öpüp başa koymaktan ibaret oldu. Abdestsiz dokunmamak, kılıfa koyup aynanın kenarına ya da duvarın yüksek yerine asmak; kundağın yanına, yeni evin kapısına, misafirin başucuna koymak sıradanlaştı. Hatta bazı sure ve ayetleri; büyüsel işler, özel törenler, tılsımlar, cin çıkarma, romatizma iyileştirme veya büyü yapıp bozma gibi amaçlar için kullanılır oldu.

Mesele Kur’an’ı “görüşle tefsir etmemektir. “Görüş” ne demek? Yani daha önceki fikir ve inançlarımız. Önce filan ilmî, fiziki, kimyevi, fıkhi, mezhebi, görüşe inanıyor, ondan sonra gidip Kur’an’da, önceki görüş ve inancımızın ispatı peşinde dolaşıyoruz. İşte bu yüzden bakıyoruz ki Şia, Kur’an’ın ardından gidiyor, Şia çıkıyor; Sünni gidiyor, Sünni çıkıyor; Vehhabi gidiyor, Vehhabi çıkıyor; Cebri gidiyor, Cebri çıkıyor; Nasibi gidiyor, Nasibi çıkıyor; İhtiyari gidiyor, İhtiyari çıkıyor, İyi ama o halde Kur’an ne yapıyor? Bütün bunlar görüştür ve bütün bunlar görüşle yapılmış tefsirlerdir.

Öyleyse nasıl olmalıyız?

Önceki bütün görüşlerden arınmış, veraset yoluyla veya zorla yüklenmiş bütün önceki inançlardan temizlenmiş bir akıl; idmanlı, uyanık bir zihin olarak; mantıki ve akli, kudretli, uyanık, mana çıkarıcı, ama daha önceki herhangi bir görüşü ispatlamaya taassubu ve taahhütü olmayan bir görüşle, Kur’an’a gitmeli ve Kur’an’ın içinden neyin ne olduğunu görmeli ve çıkarmalıdır…

Hangi Kur’an adlı makaleden alıntı

Ali Şeriati

Ali Şeriati kimdir?

Ali Şeriati, İranlı Müslüman sosyolog, düşünür, yazar ve siyasal aktivisttir. 1933 yılında İran’ın Horasan bölgesinde doğmuş, 1977 yılında İngiltere’nin Southampton kentinde hayatını kaybetmiştir. Ölümü bugün hâlâ tartışmalı olup, bazı çevreler bunun doğal olmadığını ileri sürse de kesin olarak kanıtlanmış bir sonuca ulaşılamamıştır. (TDV İslâm Ansiklopedisi)

Şeriati, modern İslam düşüncesinin en etkili isimlerinden biri kabul edilir. Fransa’da Sorbonne Üniversitesi’nde eğitim görmüş; burada sosyoloji, tarih, varoluşçuluk ve sömürgecilik karşıtı düşüncelerden etkilenmiştir. İran’a döndükten sonra Şah rejimine karşı eleştirel konuşmaları nedeniyle defalarca tutuklanmıştır. Özellikle gençler arasında büyük etki uyandıran konferanslarıyla tanınmıştır. ( İslâm Ansiklopedisi)

Düşüncelerinin temel özellikleri şunlardır:

İslam’ın sadece bireysel ibadetlerden ibaret olmadığını, aynı zamanda toplumsal adalet ve özgürlük çağrısı yaptığını savunmuştur.
Batı’nın sömürgeci ve materyalist yönlerini eleştirirken, Müslüman toplumların kendi geleneklerini de sorgulamaları gerektiğini belirtmiştir.
Hz. Ali, Hz. Hüseyin ve Kerbelâ olayını adalet, direniş ve zulme karşı mücadele sembolü olarak yorumlamıştır.
Marksizmden bazı sosyolojik analiz yöntemlerinden yararlanmış, ancak ateizmini ve materyalist yönünü reddetmiştir. (Islam Thought Atlas)

En bilinen eserlerinden bazıları:

Dine Karşı Din
İnsanın Dört Zindanı
Hacc
Fatıma Fatımadır
Ebu Zerr
Medeniyet ve Modernizm

Ali Şeriati’nin fikirleri, özellikle 1979 İran İslam Devrimi öncesinde birçok genci etkilemiştir. Bununla birlikte, hem gelenekçi din âlimleri hem de laik çevreler tarafından farklı yönlerden eleştirilmiştir. Bu nedenle günümüzde de hem İslam düşüncesi hem de siyaset teorisi açısından tartışılan önemli bir isim olmaya devam etmektedir.